ActiZ is de brancheorganisatie van werkgevers in de zorg, met als leden de zorgorganisaties voor ouderen en de jeugdgezondheidszorg: consultatiebureaus en kraamzorg. ActiZ houdt zich bezig met belangenbehartiging van haar leden op wetgevings- en financieel gebied en vertaalt de politieke en beleidsmatige ontwikkelingen naar gevolgen en mogelijkheden voor haar leden. Jacqueline de Vries - van oorsprong verpleegkundige, waarna zij verschillende managementfuncties bekleedde - is werkzaam bij ActiZ als beleidsmedewerker: ‘Mijn werk is veelzijdig, ik knoop graag dingen aan elkaar: verbindingen aanleggen tussen verschillende zaken die naast elkaar spelen en daardoor invloed uitoefenen.’

BoekStart is vanuit de bibliotheek geïnitieerd. Waarom vind je het consultatiebureau als partner in het programma BoekStart belangrijk?
De medewerkers van het consultatiebureau, jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen, volgen de ontwikkeling van kinderen. Ook specifiek de taalontwikkeling. Daarbij geven zij advies aan ouders, bijvoorbeeld algemeen over het belang van praten met je kind, voorlezen of meer concreet over het zingen van liedjes. Het is raadzaam als ouders op het consultatiebureau en in de bibliotheek dezelfde adviezen krijgen, zodat dat elkaar versterkt.

Wat spreekt je aan in het programma BoekStart?
Wat mij in BoekStart aanspreekt is dat het programma niet uitgaat van problemen waarvoor een oplossing moet komen, maar uitstraalt dat lezen leuk is, dat je er samen plezier aan kunt beleven. En ook dat het niet alleen voor achterstandskinderen is, maar voor álle kinderen, als een soort cadeautje.

Kun je een voorbeeld geven uit de praktijk van een goede samenwerking tussen bibliotheek en consultatiebureau?
Zelf ben ik niet werkzaam in de praktijk, maar afgelopen december was er een congres voor de jeugdgezondheidszorg. Ik heb toen BoekStartkoffertjes en folders meegenomen om het in onze stand te laten zien en heb verwezen naar Stichting Lezen en de bibliotheek. Er kwamen hele enthousiaste reacties; het plezier van lezen spettert dan ook van de materialen af!

Het consultatiebureau kent een aantal taalmomenten. Spelen baby/peuterboeken daarbij een rol?
In tegenstelling tot wat de bibliotheek vaak denkt, zijn er op het consultatiebureau geen specifiek vastgestelde taalmomenten. Elk gesprek gaat in de eerste plaats over datgene waar ouders over willen praten en altijd over de ontwikkeling van het kind, waarvan de taalontwikkeling een onderdeel is. Het zit dus verweven in alle contactmomenten, zeker als daar aanleiding voor is. Praten met je kind is bij ons een belangrijk advies, vooral als we dan te horen krijgen ‘maar mijn kind zegt nog niets terug…’. Tijdens elk contactmoment doen we leeftijd specifieke testjes op gebied van taal. Bijvoorbeeld met 2 maanden ‘geluidjes maken’ en rond een jaar ‘twee woordjes met begrip’. Bij dit ontwikkelingsonderzoek hoort ook bij 2 jaar een testje met een plaatjesboek van Dick Bruna, dat speciaal voor het consultatiebureau is ontwikkeld. Kinderen moeten dan afbeeldingen benoemen en vragen beantwoorden naar aanleiding van de plaatjes.

Past het voorlichten van ouders over het belang van voorlezen binnen de taak van het consultatiebureau?
Het is een impliciete taak van het consultatiebureau. Het hangt af van de ouders die je voor je hebt. Als je merkt dat de taalontwikkeling achterblijft, wordt er zeker op het belang van voorlezen gewezen. Als mensen geen leescultuur hebben, wordt er gewezen op de mogelijkheden en het plezier van boekjes voorlezen. Kunnen mensen niet lezen, dan wordt het idee aan de hand gedaan om verhalen te vertellen of liedjes te zingen.

Hoe kunnen ouders vanuit het consultatiebureau geattendeerd worden op / voorgelicht worden over het programma BoekStart?
Daar zijn samenwerkingsafspraken over gemaakt met de gemeente en de Openbare Bibliotheek. Ik vind dat op deze manier goed georganiseerd. Door de aanwezigheid van boekjes op het consultatiebureau, door de bibliotheek geleverd, heb je een concrete aanleiding en stimulans om over samen lezen te praten. Je hebt de voorbeelden dan bij de hand en kunt ouders advies op maat geven.

Worden er door het consultatiebureau voorlichtingsbijeenkomsten voor ouders georganiseerd over taalontwikkeling en taalstimulering?
Dat behoort tot de mogelijkheden. Het werk dat door het consultatiebureau wordt uitgevoerd ligt voor een deel wettelijk vast en is voor een deel gemeente afhankelijk. Het geven van voorlichtingsbijeenkomsten valt onder de gemeentelijke beleidsvrijheid, dus is per werkgebied verschillend.

Kan de bibliotheek een rol spelen bij dergelijke voorlichtingsbijeenkomsten en op welke manier?
Samen organiseren!

Welke kansen zou de bibliotheek (beter) kunnen benutten als het gaat om de samenwerking met het consultatiebureau?
De bibliotheek valt onder de gemeente, net als het consultatiebureau. Het verdient aanbeveling om vanuit beide partijen te kijken hoe er binnen de gemeente samengewerkt zou kunnen worden op beide beleidsterreinen. Soms is dat al het geval, zeker in kleinere gemeentes.

Is er iets wat jij graag gerealiseerd zou willen zien in de samenwerking tussen consultatiebureau en bibliotheek?
Mooi vind ik dat de bibliotheek hier boekjes neerzet. Het zou goed zijn als de bibliotheek dat regelmatig vernieuwd, een keer per half jaar bijvoorbeeld. Er worden boekjes meegenomen, het gaat er gebruikt uitzien. Een goede uitstraling is belangrijk.

Jacqueline de Vries